Sztuka cyfrowa nadal stanowi niewielką część wartości globalnego rynku sztuki, ale przestaje być traktowana jako technologiczna ciekawostka. Coraz częściej wchodzi do kolekcji obok malarstwa, rzeźby czy fotografii, a jej obecność na Art Basel pokazuje, że stopniowo osadza się w głównym nurcie sztuki współczesnej.

Od ponad 20 lat regularnie odwiedzam targi Art Basel. Od boomu na NFT przyglądam się temu, jak zmienia się pozycja sztuki cyfrowej i zainteresowanie nią kolekcjonerów. Zero10 pokazała przełom, osadzenie digital art w kontekście historycznym i instytucjonalnym. Nie można już dalej odmawiać sztuce naszych czasów jej należnego miejsca. Nie można ciągle mówić o cyfrowej transformacji bez przyznania cyfrowej sztuce jej odpowiedniej pozycji – na rynku i w historii sztuki.

Potwierdzają to zarówno dane z najnowszego The Art Basel and UBS Art Market Report 2026, jak i moje obserwacje z Art Basel w Bazylei. W czerwcu 2026 roku odwiedziłam nie tylko główne hale targów i Art Unlimited — od lat moją ulubioną część Art Basel — lecz także Zero 10, przestrzeń poświęconą sztuce ery cyfrowej.

To, co zobaczyłam, nie wyglądało jak powrót spekulacyjnego boomu NFT. Było raczej kolejnym etapem dojrzewania rynku: większą różnorodnością prac, obecnością uznanych galerii i wyraźnym zainteresowaniem osób, które specjalnie kierowały się do wydzielonej przestrzeni Zero 10.

Czym jest sztuka cyfrowa

Sztuka cyfrowa to szeroka kategoria prac, w których technologia cyfrowa jest istotnym elementem procesu twórczego, formy dzieła, sposobu jego funkcjonowania albo prezentacji.

Może obejmować między innymi:

• sztukę generatywną,
• software art,
• prace tworzone z wykorzystaniem danych,
• interaktywne instalacje,
• animację, film i video art,
• prace wykorzystujące sztuczną inteligencję,
• dzieła funkcjonujące na blockchainie,
• prace wyświetlane na ekranach lub działające w czasie rzeczywistym.

NFT nie jest więc synonimem sztuki cyfrowej. Jest jedną z technologii, które mogą służyć do dystrybucji pracy lub potwierdzania jej własności. Wartość artystyczna dzieła wynika jednak przede wszystkim z praktyki artysty, koncepcji, jakości wykonania, znaczenia pracy i jej miejsca w szerszym kontekście sztuki.

51% zamożnych kolekcjonerów kupiło sztukę cyfrową

Najciekawsze wnioski pochodzą z badania Arts Economics i UBS przeprowadzonego wśród 3100 osób z grupy HNWI (High-Net-Worth Individuals, czyli osoby o wysokiej wartości majątku) z dziesięciu rynków.

Wśród badanych kolekcjonerów, którzy kupowali dzieła sztuki:

• 67% kupiło malarstwo,
• 56% kupiło rzeźbę,
• 51% kupiło sztukę cyfrową.

Digital art była więc trzecim najczęściej nabywanym medium, za malarstwem i rzeźbą. To ważna zmiana, ponieważ jeszcze kilka lat temu sztuka cyfrowa była kojarzona przede wszystkim z wąską grupą specjalistów, entuzjastów technologii i uczestników rynku kryptowalut.

Trzeba jednak prawidłowo rozumieć tę liczbę. Nie oznacza ona, że sztuka cyfrowa odpowiada za połowę wartości kolekcji ani że kolekcjonerzy przeznaczają na nią połowę swoich budżetów. Oznacza, że ponad połowa badanych przynajmniej raz kupiła pracę cyfrową.

Mimo tego zastrzeżenia skala deklarowanych zakupów jest istotna. Pokazuje, że kontakt ze sztuką cyfrową nie jest już doświadczeniem ograniczonym do niewielkiego, hermetycznego środowiska.

Moim zdaniem jest to także jeden z sygnałów zmiany pokoleniowej. Dla nowej generacji kolekcjonerów ekran, kod, algorytm czy interaktywność nie są elementami obcymi światu sztuki. Są częścią środowiska, w którym ta generacja żyje i za pomocą którego opisuje rzeczywistość.

Sztuka cyfrowa pozostaje jeszcze rynkiem niszowym

Dane dotyczące wartości sprzedaży są znacznie bardziej powściągliwe.

Łączny udział sztuki cyfrowej, filmu i video artu w wartości sprzedaży galerii wzrósł:

• z 1% w 2024 roku,
• do 3% w 2025 roku.

Był to wyraźny wzrost, ale wynik nadal pozostawał poniżej poziomu 5% osiągniętego w 2022 roku. Jednocześnie tylko 11% badanych dealerów sprzedało w 2025 roku jakąkolwiek pracę zaliczaną do digital, film lub video artu.

Wśród galerii, które rzeczywiście zajmowały się tymi mediami, odpowiadały one średnio za 10% wartości sprzedaży, wobec 7% rok wcześniej. Oznacza to, że sztuka cyfrowa jest coraz ważniejsza dla wyspecjalizowanej grupy galerii, ale nadal nie stanowi regularnej części działalności większości rynku.

Mamy więc do czynienia z pozorną sprzecznością:

Coraz więcej kolekcjonerów kupuje sztukę cyfrową, ale jej udział w wartości całego rynku wciąż jest niewielki.

Może to oznaczać, że prace cyfrowe są często kupowane przy niższych poziomach cenowych, jako uzupełnienie kolekcji albo przez kanały, które nie są w pełni widoczne w danych galerii i domów aukcyjnych. Raport nie pozwala jednak jednoznacznie określić, który z tych czynników jest najważniejszy.

Co zmieniło się podczas Art Basel 2026?

Podczas Art Basel w Bazylei sekcja Zero 10 zgromadziła 20 wystawców i była największą dotychczasową edycją tej inicjatywy (zapoczątkowaną w grudniu 2025 na Art Basel w Miami). Jej motyw przewodni, The Condition, odnosił się do tego, w jaki sposób artyści reagują na sztuczną inteligencję, systemy algorytmiczne i rosnącą obecność obrazów cyfrowych.

Zero 10 zostało pomyślane nie tylko jako platforma sprzedażowa, lecz również jako wystawa. Obok komercyjnych prezentacji znalazły się tam projekty HEK — Haus der Elektronischen Künste — oraz platformy kuratorskiej ArtMeta. Miały one osadzić prezentowane prace w szerszym kontekście historycznym, instytucjonalnym i artystycznym.

To ważne, ponieważ rozwój rynku sztuki nie odbywa się wyłącznie przez wzrost liczby transakcji. Potrzebuje także:

• instytucji,
• badań,
• kuratorów,
• wystaw muzealnych,
• krytyki,
• dokumentacji,
• historii pozwalającej oceniać znaczenie artystów i ich prac.

Właśnie ten element odróżnia dojrzewający rynek sztuki cyfrowej od krótkotrwałego zainteresowania nową technologią.

Moje obserwacje z Zero10

Odwiedzam Art Basel od lat i widziałam już różne momenty zainteresowania sztuką cyfrową – od ostrożnych prezentacji po czas gwałtownego wzrostu popularności NFT.

W 2026 roku szczególnie zwróciła moją uwagę liczba osób, które świadomie kierowały się do Zero 10.

Było to istotne, ponieważ sekcja znajdowała się w oddzielnej przestrzeni. Nie można było trafić do niej przypadkiem podczas przechodzenia między stoiskami głównych galerii ani podczas zwiedzania Art Unlimited. Trzeba było wiedzieć, gdzie jest, i zdecydować, że chce się ją zobaczyć.

Widziałam zainteresowanie zwiedzających i ich zaangażowanie w oglądanie prac. Moją uwagę zwróciła również różnorodność prezentacji – od prac opartych na kodzie i generatywnych systemach po obiekty, instalacje i dzieła łączące elementy fizyczne z cyfrowymi.

Moje obserwacje nie są oczywiście badaniem ilościowym. Pokazują jednak, że zainteresowanie sztuką cyfrową nie istnieje wyłącznie w raportach i deklaracjach kolekcjonerów. Było widoczne również w rzeczywistym zachowaniu publiczności podczas najważniejszych targów sztuki na świecie.

Sztuka cyfrowa przesuwa się z marginesu do jednego z segmentów rynku

Nie powiedziałabym jeszcze, że sztuka cyfrowa stała się równorzędna wobec malarstwa czy rzeźby. Dane dotyczące wartości sprzedaży temu przeczą.

Widać jednak zmianę jej pozycji.

Przez wiele lat sztuka cyfrowa była prezentowana jako oddzielna, technologiczna specjalizacja. W czasie boomu na NFT zainteresowanie koncentrowało się często na sposobie sprzedaży, tokenizacji i potencjalnym wzroście wartości.

Obecnie rozmowa stopniowo przesuwa się w stronę pytań bardziej typowych dla dojrzałego rynku sztuki:

• Kim jest artysta i jak rozwija się jego praktyka?
• Czy praca wnosi coś istotnego do historii danego medium?
• Jakie instytucje wystawiały lub kolekcjonowały jego dzieła?
• W jaki sposób praca może być przechowywana i prezentowana?
• Czy technologia jest środkiem wypowiedzi, czy jedynie atrakcyjnym efektem?
• Jak wygląda dokumentacja, edycja i prawo własności?
• Czy dzieło ma znaczenie również wtedy, gdy użyta w nim technologia przestanie być nowa?

To właśnie ta zmiana sposobu oceniania sztuki cyfrowej jest ważniejsza niż pojedyncze rekordy sprzedażowe.

Rynek nie wraca po prostu do czasów boomu na NFT

Na swojej oficjalnej stronie internetowej Art Basel informuje o transakcjach w Zero 10 na bardzo różnych poziomach cenowych – od kilku tysięcy dolarów do 500 tys. dolarów za edycję pracy Johna Gerrarda STANDARD. Zainteresowanie miało pochodzić zarówno od prywatnych kolekcjonerów, jak i instytucji.

Nie należy jednak traktować wyników jednej sekcji targowej jako dowodu na szybki wzrost całego rynku. Zwłaszcza, że ceny są tak zróżnicowane – również, jak się spojrzy szerzej na dotychczasowe, oficjalne sprzedaże na rynku sztuki cyfrowej.

Znaczenie Zero 10 widzę więc szerzej.

Nie chodzi tylko o to, ile prac sprzedano. Ważne jest również to, że sztuka cyfrowa była prezentowana przez uznane galerie, oglądana przez tradycyjnych kolekcjonerów i włączana w instytucjonalny kontekst jednych z najważniejszych targów świata.

To bardziej trwała podstawa rozwoju niż chwilowa spekulacja.

Czy warto dziś kolekcjonować sztukę cyfrową?

Czy warto dziś kolekcjonować sztukę cyfrową

Sztuka cyfrowa może być interesującym kierunkiem dla kolekcjonera, ale wymaga wiedzy wykraczającej poza ocenę atrakcyjności obrazu na ekranie.

Przed zakupem warto sprawdzić przede wszystkim:

1. Praktykę artysty — czy technologia jest konsekwentną częścią jego twórczości?
2. Znaczenie pracy — czy dzieło ma własną koncepcję, czy opiera się głównie na efekcie technologicznym?
3. Edycję — ile egzemplarzy istnieje i czy występują kopie artystyczne lub wystawowe?
4. Sposób własności — co dokładnie otrzymuje nabywca: plik, token, certyfikat, kod, urządzenie czy instrukcję instalacji?
5. Prezentację — na jakim sprzęcie i w jakich warunkach można pokazywać pracę?
6. Konserwację — kto odpowiada za aktualizację oprogramowania i migrację pracy do nowych systemów?
7. Proweniencję — jaka galeria, platforma lub instytucja potwierdza pochodzenie dzieła?
8. Rynek artysty — czy istnieją wystawy, publikacje, kolekcje instytucjonalne oraz wcześniejsze transakcje?

Nadal jest to segment o ograniczonej płynności i niewielkiej liczbie publicznych benchmarków cenowych. Dlatego sztuki cyfrowej nie należy traktować automatycznie jako łatwej inwestycji ani zakładać, że każda innowacyjna technologicznie praca zyska na wartości.

Co naprawdę zmienia się na rynku sztuki cyfrowej?

Najważniejsza zmiana nie polega na tym, że sztuka cyfrowa nagle zaczęła dominować rynek.

Polega na czymś bardziej stopniowym:

• Digital art przestaje być traktowana jako odrębna ciekawostka i zaczyna funkcjonować jako jeden z segmentów szerszego rynku sztuki współczesnej.

Nadal jest to segment niszowy pod względem wartości sprzedaży. Jednocześnie ponad połowa badanych zamożnych kolekcjonerów deklarowała zakup pracy cyfrowej, a Zero 10 przyciągnęło w Bazylei publiczność, która świadomie przyszła zobaczyć właśnie ten rodzaj sztuki.

Te dwa zjawiska nie oznaczają jeszcze pełnej dojrzałości rynku. Pokazują jednak, że obecność sztuki cyfrowej staje się coraz bardziej naturalna.

Nie musi ona zastąpić malarstwa, rzeźby ani fotografii, aby stać się ważną częścią współczesnych kolekcji. Może funkcjonować obok nich — jako medium odpowiadające na świat kształtowany przez dane, algorytmy, sztuczną inteligencję i cyfrowe obrazy.

I właśnie to, a nie powrót spekulacji znanej z czasu boomu NFT, uważam za najważniejszy sygnał z Art Basel 2026.

---

Najczęściej zadawane pytania

Czy sztuka cyfrowa to tylko NFT?

Nie. NFT jest technologią, która może potwierdzać własność lub autentyczność pracy. Sztuka cyfrowa obejmuje znacznie szerszy obszar: software art, sztukę generatywną, instalacje interaktywne, video art, prace wykorzystujące dane, AI i systemy działające w czasie rzeczywistym.

Czy rynek sztuki cyfrowej rośnie?

Rośnie zainteresowanie kolekcjonerów i udział tych mediów w sprzedaży wyspecjalizowanych galerii. Jednocześnie sztuka cyfrowa, film i video art odpowiadały łącznie za zaledwie 3% wartości sprzedaży dealerów w 2025 roku. Jest to więc rynek rozwijający się, ale nadal niszowy.

Ilu kolekcjonerów kupuje sztukę cyfrową?

W badaniu Arts Economics i UBS przeprowadzonym wśród 3100 zamożnych kolekcjonerów z dziesięciu rynków 51% respondentów kupujących fine art deklarowało zakup pracy cyfrowej. Nie oznacza to jednak, że przeznaczyli na nią połowę swoich wydatków.

Czy sztuka cyfrowa jest dobrą inwestycją?

Nie można tego ocenić na podstawie samego medium. Znaczenie mają artysta, jakość pracy, edycja, proweniencja, obecność instytucjonalna, warunki własności oraz rozwój rynku wtórnego. Zakup powinien wynikać z analizy konkretnego dzieła, a nie wyłącznie z zainteresowania nową technologią.

O autorce

Magdalena Żuk — kolekcjonerka sztuki cyfrowej i street artu, badaczka relacji pomiędzy sztuką, technologią i biznesem oraz obserwatorka międzynarodowego rynku ArtTech. Od ponad dziesięciu lat buduje kolekcję i śledzi rozwój sztuki cyfrowej, uczestnicząc w najważniejszych targach, wystawach i wydarzeniach poświęconych sztuce nowych mediów.

Rozważasz pierwszy zakup sztuki cyfrowej albo chcesz świadomie rozwinąć swoją kolekcję? Pomagam zrozumieć artystów, media, kontekst rynkowy i praktyczne aspekty posiadania dzieł cyfrowych.

Źródła:

Własne obserwacje autorki z Art Basel w Bazylei i sekcji Zero 10, czerwiec 2026

Clare McAndrew, The Art Basel and UBS Art Market Report 2026, Arts Economics, Art Basel i UBS.

Aimee Dawson, Digital art sales gather pace as collectors look beyond the NFT boom, Art Basel, 3 lipca 2026.